بیرجند در مسیر توسعه و ساماندهی حاشیه‌نشینی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری پیام خاوران، بیرجند، شهری که سال‌ها با رشد جمعیت حاشیه‌ای و کمبود زیرساخت دست و پنجه نرم کرده، امروز در مسیر تحول و ساماندهی قرار گرفته است. علی ناصری، فرماندار مرکز خراسان جنوبی با تشریح برنامه‌های توسعه شهری، مدیریت حاشیه‌نشینی، ارتقای خدمات زیربنایی و آمادگی کامل برای برگزاری انتخابات شوراها، چشم‌اندازی روشن برای آینده این مرکز استان ترسیم کرد.

پیام خاوران:  آقای ناصری، با توجه به رشد جمعیت بیرجند و توسعه بافت‌های مسکونی، مهم‌ترین چالش‌های شهری و روستایی شهرستان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

 ناصری: همان‌طور که می‌دانید، یکی از مهم‌ترین چالش‌های بیرجند، موضوع حاشیه‌نشینی و روستاهای حاشیه‌ای است. در سال‌های اخیر، مناطقی مانند دستگرد و شکرآب به دلیل اجرای طرح نهضت ملی مسکن و مهاجرت جمعیت به شهر، به عنوان سرریز جمعیتی عمل کرده‌اند.

تا کنون بیش از شش هزار خانوار در این مناطق ساماندهی شده و واگذاری اراضی به متقاضیان واقعی در جریان است. هماهنگی با وزارت راه و شهرسازی و بنیاد مسکن صورت گرفته تا زیرساخت‌ها همزمان با ساخت و ساز آماده شود و از ایجاد بافت غیرمنسجم شهری جلوگیری شود.

پیام خاوران: درباره نحوه واگذاری زمین و ساخت و ساز در این مناطق توضیح بفرمایید.

ناصری: ما با همکاری بنیاد مسکن، دستورالعمل جامعی تدوین کرده‌ایم که شامل نحوه واگذاری زمین، شرایط ساخت و ساز، ضوابط طراحی شهری و کنترل خرید و فروش غیرمجاز است. هدف ما این است که زمین‌ها به متقاضی واقعی واگذار شود و ساخت و سازها مقاوم و ایمن باشند.

علاوه بر این، بازسازی و مقاوم‌سازی بافت‌های قدیمی روستاها نیز در دستور کار است تا خطرات طبیعی و انسانی کاهش یابد و ساکنان بتوانند در محیطی امن زندگی کنند.

پیام خاوران: وضعیت شوراها و انتخابات شوراهای روستایی شهرستان چگونه است؟

 ناصری: در شهرستان بیرجند، ۱۶۳ روستا امکان برگزاری انتخابات شورا را دارند. در دوره گذشته ۱۵۲ شورای فعال داشتیم و اکنون با الحاق دو روستای جدید، میرعلی و رزم، این تعداد افزایش یافته است.

علی ناصری: از همه مردم و نخبگان  روستایی مرکز استان دعوت می‌کنم برای حضور در انتخابات روستا مشارکت فعال داشته باشند. شوراها و دهیاران نقش مهمی در ارائه خدمات روستایی دارند و حضور مردم در این فرآیند تضمین‌کننده تصمیم‌گیری درست و توسعه متوازن است.

مردم با انتخاب نمایندگان شایسته، می‌توانند مشارکت خود را در مدیریت محلی افزایش دهند و آینده شهر و روستاها را به سمت توسعه پایدار هدایت کنند.

پیام خاوران: با توجه به اجرای پروژه‌های مسکنی و افزایش جمعیت، وضعیت مدارس و فضاهای آموزشی چگونه است؟

ناصری: یکی از نیازهای اساسی شهر بیرجند، توسعه فضاهای آموزشی است. با جمعیت مهاجر و پروژه‌های نهضت ملی مسکن، برآورد ما این است که برای تکمیل مدارس و تک نوبته کردن کلاس‌ها، حدود ۴۰۰ کلاس درس جدید نیاز است.

در حال حاضر نزدیک به ۱۰۰ کلاس درس در حال ساخت یا بهره‌برداری است و مشارکت خیرین و سرمایه‌گذاران در این زمینه بسیار مؤثر بوده است. تمرکز اصلی بر مناطق حاشیه‌ای و بافت‌های جدید مسکونی مانند سایت زعفرانیه است و پیگیری‌ها برای تکمیل پروژه‌ها ادامه دارد.

پیام خاوران: درباره پروژه‌های توسعه شهری، به ویژه منطقه مهرشهر، توضیح دهید.

 ناصری: منطقه مهرشهر، که از سال ۱۳۹۱ به بیرجند الحاق شده، محور اقدامات عمرانی و خدماتی شهرستان است. مدارس، مراکز بهداشتی، مراکز آتش‌نشانی و خدمات شهری در این منطقه احداث شده، اما هنوز نیاز به توسعه فضاهای سبز، تکمیل شبکه فاضلاب، برق و آسفالت معابر وجود دارد.

یکی از اولویت‌ها، ساماندهی ورودی‌های مهرشهر و مسیرهای پرحادثه است. محور بیرجند-خوسف، مسیر دانشگاه بیرجند و محدوده نمایشگاه بین‌المللی نیازمند طرح جامع ترافیکی و بهسازی هستند. جلسات کارشناسی برای اجرای این طرح‌ها در جریان است.

پیام خاوران: وضعیت الحاق روستاهای حاشیه‌ای مانند حاجی‌آباد و امیرآباد به شهر بیرجند چگونه است؟

 ناصری: جمعیت این دو روستا اکنون حدود ۳۱ هزار نفر است و به دلیل افزایش جمعیت و محدودیت‌های دهیاری، مدیریت آن‌ها در قالب روستا دشوار شده است. ما برای ارتقای آن‌ها به شهر اقدام کرده‌ایم تا خدمات شهری از جمله تامین آب، اعمال مقررات ساخت و ساز و ارائه خدمات عمومی به شکل مؤثر ارائه شود

پیام خاوران: چه برنامه‌هایی برای توسعه زیرساخت‌ها و ارتقای سرانه‌های خدماتی دارید؟

ناصری: سرانه ورزشی، آموزشی و کتابخانه‌ای در بیرجند پایین است و نیاز به تقویت دارد. با توجه به اینکه بیرجند و قاین از مناطق کمتر توسعه‌یافته محسوب نمی‌شوند، دریافت اعتبارات ملی محدود است.

برنامه‌های کوتاه‌مدت شامل بازسازی ورودی‌های شهر، بهسازی نقاط حادثه‌خیز و توسعه فضاهای آموزشی و خدماتی است. در بلندمدت، توسعه شهری با هدف افزایش کیفیت زندگی و ایمن‌سازی بافت‌ها دنبال می‌شود.

پیام خاوران: در زمینه نهضت ملی مسکن و پروژه‌های سایت زعفرانیه، اقدامات انجام شده چیست؟

ناصری: در اجرای طرح نهضت ملی مسکن در زعفرانیه، برخی مشکلات اجرایی و کیفیت کار ایجاد شده بود. جلساتی با دفتر رئیس جمهور و وزارت راه و شهرسازی برگزار شد و تیم کارشناسی تخصصی مأمور بررسی و ارائه راهکار شد.

اقدامات اصلاحی شامل رفع نقایص زیرساخت‌ها، تسریع در تحویل پروژه‌ها و پیگیری حقوق مردم در صورت تخلف پیمانکاران است. گزارش اقدامات بهمن ماه منتشر خواهد شد.

با توجه به این توضیحات، به نظر می‌رسد مدیریت شهری و روستایی بیرجند اکنون در مسیر توسعه و ساماندهی قرار دارد و اقدامات متعددی برای حل چالش‌های حاشیه‌نشینی، تکمیل زیرساخت‌ها و ارتقای کیفیت زندگی مردم در جریان است.

پایان پیام/