؛ روایت سکوت شکننده‌ کارخانه‌های کوچک در بیرجند

زمزمه‌های مدیران پارک علم و فناوری از «تیر خلاص» قطعی‌های اینترنت و نبود حمایت نشان می‌دهد که چطور موتور این پیشرفت، پشت دیوارهای بلند محدودیت‌ ها در حال داغ کردن و فرسایش است.

به گزارش پیام خاوران، در روزی پرهیجان و پر از گفت‌وگوهای بی‌پرده، اصحاب رسانه پای درد دل جوانانی نشستند که در سکوت سالن‌های کارگاهی و آزمایشگاه‌های کوچک، فناوری می‌سازند؛ جوانانی که با وجود قطعی‌های اینترنت، کمبود تسهیلات، بی‌اعتمادی برخی صنایع و ریسک‌های سنگین تولید هنوز ایستاده‌اند، محصول می‌سازند، صادر می‌کنند و برای ماندن در وطن می‌جنگند.

راهروهایی که هر اتاقش داستانی از تلاش، شکست، امید و اختراع را روایت می‌کرد، میزبان روایت‌های کارآفرینانی بود که با وجود همه سختی‌ها، همچنان به ساختن آینده ایمان دارند.
«اینجا ۹۰ شرکت فعال داریم و در کل استان حدود ۲۴۰ شرکت فناور و دانش‌بنیان.»؛ این سخن را ذوالفقاری رئیس پارک علم و فناوری استان می‌گوید، عددی که با وجود محدودیت‌های شدید، معنای بزرگی دارد: زندگی یک هزار و ۶۰۰ نفر از جوانان این استان به این شرکت‌ها گره خورده است؛ شرکت‌هایی که مجموعاً سال گذشته یک هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان فروش و ۵.۵ میلیون دلار صادرات داشته‌اند.

ذوالفقاری بیان می کند: در مرکز رشد بیرجند که میزبان این بازدید است نیز نزدیک به ۹۰ شرکت فناور و دانش‌بنیان فعالیت دارند و تعدادی از شرکت‌ها نیز در ساختمان اداری پارک و مراکز رشد مشترک با دانشگاه بیرجند و دانشگاه صنعتی بیرجند مستقر هستند.اما این تنها روی خوش داستان است… و در میان قدم‌زدن خبرنگاران، زمزمه واحد مدیران یک چیز بود: «قطعی اینترنت تیر خلاص بود…»

تأثیر محدودیت‌های اینترنتی بر شرکت‌های فناور

در جریان این بازدید، برخی مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان به بیان چالش‌های پیش‌روی کسب‌وکارهای فناور پرداختند و به گفته آنان، محدودیت‌های اینترنتی در ماه‌های گذشته به‌ویژه برای شرکت‌هایی که در حوزه فناوری اطلاعات، فروش آنلاین و خدمات دیجیتال فعالیت دارند مشکلاتی ایجاد کرده است. شرکت‌هایی که با هوش مصنوعی، الکترونیک، فروش آنلاین یا شبکه‌های مشتریان در سراسر کشور کار می‌کنند، یک‌شبه بخشی از بازار و اعتبار خود را از دست داده‌اند؛ درست مثل شرکت فروشگاه‌ساز «بِبَست» که حالا بیش از ۱۵ هزار کاربرش در انتظار بازگشت شرایط عادی‌ هستند.

پیمان باقری مدیرعامل شرکت دانش بنیان عصر شگرف می گوید: سه جوان دانشجو بودیم که با صفر تومان سرمایه اولیه، امروز برند «ببست» را ساخته‌ایم و ما کاری کردیم که هر زن روستایی، هر هنرمند مرزنشین، بتواند فروشگاه اینترنتی خودش را داشته باشد؛ مثل یک دیجی‌کالا کوچک.

او می گوید: قرارداد با کمیته امداد، جهاد کشاورزی و نهادهای حمایتی سبب شده صدها خانواده به جای فروش‌های عمده و کم‌سود، مستقیم در سراسر کشور بفروشند.

باقری بیان می کند: قطعی اینترنت بین الملل، این مسیر را هم نیمه‌کاره گذاشته است؛ قطعی یا اختلال در دسترسی به برخی بسترهای اینترنتی موجب شده بخشی از فعالیت‌های تبلیغاتی و ارتباط با بازار دچار مشکل شود و این مسئله به‌طور مستقیم بر درآمد شرکت‌ها تأثیر گذاشته است.

مدیرعامل این شرکت می گوید: با هدف تسهیل راه‌اندازی فروشگاه‌های اینترنتی برای کسب‌وکارهای کوچک راه‌اندازی شده و اکنون حدود ۱۵ هزار کاربر در سراسر کشور از خدمات آن استفاده می‌کنند.

تولید محصولات الکترونیکی پیشرفته در بیرجند

بازدید به کارگاهی رسید که بوی قلع و برد الکترونیک در هوا پیچیده بود؛ شرکت «صنعت متکا»، جوانی با چهره خسته اما امیدوار، خود را روزبه خزاعی مدیرعامل این شرکت معرفی کرد و گفت: شرکت از سال ۱۳۹۶ فعالیت خود را آغاز کرده و برای بیش از ۳۰ محصول هیچ نمونه ایرانی نداریم فقط ایتالیایی و ترکیه‌ای حتی چینی هم ندارد اما کسی باور نمی‌کند!
چالش او بزرگ‌تر از کمبود بازار است؛ کارخانه‌های تولیدی مورد نیازشان در تهران و تبریز تخریب شده‌اند و حالا مجبورند تولید بخشی از بردهای حساس را در چین انجام دهند و با ترس و امید منتظر حمل‌ونقل بار بمانند.

او می گوید: اگر تسهیلات بدهند، ما خودمان تولید می‌کنیم اما فعلاً فقط زنده ماندن مهم است.

وی می گوید: بسیاری از محصولات طراحی شده در این مجموعه نمونه داخلی ندارند و برخی از محصولات ما تنها نمونه‌های ایتالیایی یا ترکیه‌ای در بازار دارند و تلاش کرده‌ایم با طراحی بومی نیاز صنایع داخلی را تأمین کنیم.