عملکرد یک‌ساله اداره کل منابع طبیعی خراسان جنوبی تشریح شد

مهدی کرباسچی  در گفت وگو با خبرنگار ” پیام خاوران ” افزود: حدود ۹ درصد از مساحت کشور در خراسان جنوبی قرار دارد و ۹۶.۵ درصد از مساحت استان را عرصه‌های طبیعی تشکیل می‌دهد که بخش قابل توجهی از آن را مراتع کم‌تراکم بیابانی دربرگرفته است. خشکسالی‌های سنواتی و پدیده بیابان‌زایی، مدیریت منابع طبیعی استان را با چالش‌های جدی مواجه کرده و ضرورت اجرای طرح‌های حفاظتی، آبخیزداری، بیابان‌زدایی و توسعه پوشش گیاهی را دوچندان کرده است.

وی درباره وضعیت اعتبارات اداره کل در سال مالی جاری اظهار کرد: مجموع اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای استان در حوزه منابع طبیعی و آبخیزداری ۶۵۷ میلیارد و ۴۳۰ میلیون ریال بوده که از این میزان تاکنون ۴۱۶ میلیارد و ۱۳۰ میلیون ریال، معادل ۶۳.۳۰ درصد، تخصیص یافته است. همچنین از محل اعتبارات ملی، ۲ هزار و ۷۱۰ میلیارد و ۴۵۶ میلیون ریال مصوب شده که تاکنون یک هزار و ۱۶۶ میلیارد و ۳۶ میلیون ریال، معادل ۴۳ درصد، تخصیص یافته است.

نوسازی تجهیزات و تقویت زیرساخت‌های اداری

سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، پیگیری خرید تجهیزات و نوسازی ناوگان موتوری استان از محل عواید حاصل از فروش ماشین‌آلات و خودروهای فرسوده را از اقدامات شاخص حوزه معاونت برنامه‌ریزی، توسعه مدیریت و منابع عنوان کرد.

کرباسچی ادامه داد: خرید و تجهیز ژنراتورهای برق اضطراری دیزلی از محل اعتبارات پدافند غیرعامل و تجهیز دو اداره شهرستان به سامانه‌های برق خورشیدی از دیگر اقدامات انجام‌شده بوده است.

وی فعال‌سازی اتحادیه تعاونی‌های منابع طبیعی استان و ایجاد صندوق حمایت از بخش منابع طبیعی زیر نظر صندوق حمایت از بخش کشاورزی را از دیگر اقدامات مهم برشمرد و گفت: با تأمین سهم دولت، زمینه ایجاد ظرفیت پرداخت تسهیلات به جامعه هدف فراهم شده است. همچنین از ظرفیت بند «ب» ماده ۲۹ برای محدود کردن انعقاد قراردادها در سطح متوسط و واگذاری آنها صرفاً به تعاونی‌های سطح استان استفاده شده و حمایت و پشتیبانی مستمر از این تعاونی‌ها برای تقویت توان مالی و اجرایی آنها در دستور کار قرار گرفته است.

به گفته وی، اضافه شدن و تجهیز شش واحد سوئیت و افزایش ظرفیت مهمان‌سراهای سطح استان نیز در این حوزه انجام شده است.

اجرای ۳۰ سازه آبخیزداری در ۲۴ حوزه

وی با اشاره به عملکرد معاونت آبخیزداری اظهار کرد: از مجموع ۱۶۶ میلیارد تومان اعتبار مصوب ملی و استانی در سال ۱۴۰۴، تاکنون ۱۲۰ میلیارد تومان تخصیص یافته که برای اجرای پروژه‌های زیربنایی در حوزه آبخیزداری و منابع طبیعی هزینه می‌شود.

کرباسچی افزود: با استفاده از این اعتبارات، اجرای ۳۰ سازه آبخیزداری با مجموع حجم ۹۷ هزار مترمکعب در قالب عملیات خاکی و سنگی در ۲۴ حوزه آبخیز و در سطح حدود ۲۰ هزار هکتار در دست اجراست. این پروژه‌ها اکنون از پیشرفت فیزیکی ۹۰ درصدی برخوردارند و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال مالی، شهریورماه، به طور کامل به بهره‌برداری برسند.

وی خاطرنشان کرد: اجرای این سازه‌ها نقش مؤثری در کنترل سیلاب، تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی و کاهش خسارات ناشی از فرسایش در حوزه‌های آبخیز استان خواهد داشت.

عملکرد برنامه عملیاتی آبخیزداری و آبخوان‌داری

کرباسچی خاطرنشان کرد: هدف اصلی مجموعه منابع طبیعی و آبخیزداری استان، حفاظت از عرصه‌های طبیعی، کاهش آثار خشکسالی و بیابان‌زایی، کنترل روان‌آب و سیلاب، تقویت پوشش گیاهی و مشارکت دادن جوامع محلی در حفاظت و احیای منابع طبیعی است و این مسیر با جدیت ادامه خواهد یافت.

سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گفت: در اجرای طرح‌های ملی آبخیزداری و آبخوان‌داری، سطح تعهد ایجادشده برای طرح‌های فاقد سد ۳ هزار و ۶۴۲ هکتار بوده که عملیات در سطح ۱۲ هزار و ۱۰۶ هکتار انجام شده است. همچنین تعهد بر اساس موافقت‌نامه ۷ هزار و ۴۲۸ هکتار بوده که با توجه به تخصیص ابلاغی، ۱۰۶ هکتار عملیات بیولوژیکی از محل اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در شهرستان خوسف اجرایی شده است.

کرباسچی افزود: از مجموع ۱۴ هزار و ۲۰۰ هکتار سطح مصوب محرومیت‌زدایی، تاکنون ۱۲ هزار هکتار اجرایی شده است. همچنین در حوزه مطالعه طرح‌های ملی آبخیزداری و آبخوان‌داری، سطح ۱۴ هزار و ۲۵۰ هکتار پیش‌بینی شده بود که عملیات در ۲۲ هزار هکتار انجام شده است.

وی ادامه داد: با توجه به تخصیص ابلاغی، قرارداد مطالعه ۳۸ هزار و ۶۰۲ هکتار در حوزه اردکول ـ محمدآباد شهرستان زیرکوه در یک دوره دوساله منعقد شده است.

به گفته کرباسچی، در بخش اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری از محل اعتبارات استانی، سطح ۵۵ هزار و ۲۶۴ هکتار پیش‌بینی شده که عملیات در ۵ هزار هکتار انجام شده و عملکرد با توجه به میزان تخصیص استانی ۷۱ درصد بوده است.

وی افزود: در زمینه مطالعات تفصیلی اجرای طرح‌های آبخیزداری از محل اعتبارات استانی نیز سطح ۱۸ هزار و ۳۹۱ هکتار پیش‌بینی شده که ۵ هزار هکتار اجرایی شده و با توجه به تخصیص و انجام یک مورد مطالعه در پردان شهرستان زیرکوه، عملکرد این بخش ۷۰ درصد بوده است.

کرباسچی گفت: همچنین مطالعات ۱۳۰۰ هکتار در قالب چهار مورد با مشارکت مردم محلی و عملیات آبخیزداری در سطح ۲۰۰ هکتار شامل اجرای سازه‌های سنگ و ملاتی با حجم ۳۰۰ مترمکعب و مشارکت شهرداری شهرستان بشرویه در مرحله اجراست.

ابتکارات آبخیزداری؛ از به‌روزرسانی سامانه سیل تا مشارکت شهرداری‌ها

وی به برخی اقدامات ابتکاری در حوزه آبخیزداری اشاره کرد و گفت: به‌روزرسانی سامانه سیل، استفاده از ظرفیت شهرداری‌ها در اجرای پروژه‌های آبخیزداری، نام‌گذاری سازه‌های آبخیزداری به نام شهدای جنگ رمضان و انعقاد تفاهم‌نامه «همیار نظارت» با دهیاری‌ها برای همکاری در نظارت بر پروژه‌ها از جمله این اقدامات است.

کرباسچی افزود: همچنین تمامی تفسیرهای عکس‌های هوایی مطابق شیوه‌نامه انجام می‌شود.

توسعه مطالعات و پایش مخاطرات منابع طبیعی

سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی اظهار کرد: در حوزه مهندسی و مطالعات، کلیه اطلاعات شامل لایه‌های رقومی، فایل کتابچه‌ها، گزارش‌ها و مستندات طرح‌های مصوب استان به دفتر مربوط ارسال شده است.

وی از انعقاد قرارداد مطالعه حوزه اردکول ـ محمدآباد از محل اعتبارات ملی سال ۱۴۰۴ و یک فقره قرارداد از محل اعتبارات استانی خبر داد و گفت: برای نخستین بار در استان، قرارداد مدیریت طرح نیز از محل اعتبارات ملی سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ منعقد شده است. همچنین دو فقره قرارداد در سال ۱۴۰۴ با استفاده از اعتبارات ابلاغی سال ۱۴۰۳ منعقد شده است.

کرباسچی با اشاره به تکمیل و به‌روزرسانی سامانه‌های سیل و زمین‌لغزش گفت: تاکنون ۲۳۷ فقره سیل تا تاریخ ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ در سامانه ثبت و بارگذاری شده است.

وی ادامه داد: در زمینه به‌هنگام‌سازی نقشه‌های پوشش گیاهی، سطحی معادل ۴ میلیون و ۹۸۴ هزار و ۵۰۴ هکتار در برنامه قرار داشته، اما به دلیل عدم تخصیص اعتبار، به‌روزرسانی دقیق این سطح امکان‌پذیر نبوده است. با این حال، بخش‌هایی از تاغزارهای طبیعی و دست‌کاشت، مناطق چهارگانه محیط زیست، عملیات بیولوژیکی انجام‌شده توسط اداره جنگل، تپه‌های ماسه‌ای، کانون‌های بحران فرسایش بادی و مراتع درجه یک به‌روزرسانی شده است.

وی افزود: اطلاعات و مستندات مورد نیاز برای تأمین اطلاعات پایه مرکز مانیتورینگ و هشدار مخاطرات منابع طبیعی نیز تهیه شده و بررسی‌های میدانی، تحلیل مناطق بحرانی با استفاده از نقشه‌های ماهواره‌ای، محاسبه میدان دید محل دکل و شناسایی محل دقیق نصب دوربین پایش در سه نقطه پیشنهادی انجام شده است.

کرباسچی گفت: در حوزه رقومی‌سازی نقشه‌های ممیزی مراتع نیز ۵۲ هزار و ۸۱ هکتار ممیزی شده و ۲۸۹ فقره عکس هوایی ارجاعی از سوی مراجع قضایی نیز تفسیر و بررسی شده است.

سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، با تشریح عملکرد این اداره کل در حوزه جنگل اظهار کرد: در زمینه تهیه و بازنگری طرح‌های مدیریت جنگل، تعهد استان ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار بوده که با تلاش‌های انجام‌شده، مطالعات و اقدامات اجرایی در سطح ۵ هزار و ۷۱ هکتار انجام شده است.

وی افزود: به دلیل درج نشدن طرح مدیریت جنگل در موافقت‌نامه و همچنین عدم تخصیص اعتبار، امکان تهیه طرح مدیریت جنگل از محل اعتبارات ملی صیانت فراهم نشد، اما با استفاده از اعتبارات ملی حوزه بیابان، مطالعات و طرح‌های اجرایی مدیریت جنگل‌های دست‌کاشت در دو منطقه نازدشت به مساحت ۲ هزار و ۱۱ هکتار و اسفدن به مساحت ۳ هزار و ۶۰ هکتار تهیه و به تصویب رسیده است.

کرباسچی ادامه داد: در بخش جنگلکاری، احیا، غنی‌سازی و توسعه جنگل با استفاده از نهال و بذر، تعهد استان ۵۰ هکتار بوده که تاکنون ۲۶ هکتار از محل اعتبارات دولتی اجرایی شده است. این میزان عملیات از محل اعتبارات محرومیت‌زدایی در قالب عملیات بیولوژیکی آبخیزداری انجام شده است.

وی گفت: همچنین در قالب طرح ملی صیانت زاگرس، اجرای ۶۰ هکتار نهالکاری و ۳۰ هکتار بذرکاری پیش‌بینی و عرصه‌یابی مربوط به آن نیز انجام شده، اما به دلیل عدم تخصیص اعتبار، این عملیات تاکنون وارد مرحله اجرا نشده است.

سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی با اشاره به اجرای طرح «یک میلیارد درخت» در استان اظهار کرد: تعهد مصوب استان در این طرح با مشارکت مردم و دستگاه‌های اجرایی ۱۰۸ هکتار بوده که تاکنون ۱۸۷ هکتار، اجرا شده است.

وی افزود: از این میزان، ۱۹ هکتار جنگلکاری با نهال و ۱۶۸ هکتار جنگلکاری با بذر و با مشارکت مردم و سایر دستگاه‌ها انجام شده است.

کرباسچی درباره تولید نهال نیز گفت: تعهد استان در زمینه تولید نهال در نهالستان‌های دولتی یک میلیون و ۳۰۰ هزار اصله و در نهالستان‌های غیردولتی ۲۰۰ هزار اصله بوده که تاکنون به ترتیب یک میلیون و ۳۳۳ هزار و ۲۰۰ هزار اصله نهال تولید شده است.

کرباسچی خاطرنشان کرد: علاوه بر این، تولید ۲۳۷ هزار اصله نهال از محل اعتبارات استانی و ۵۳ هزار اصله نهال از محل اعتبارات ملی پیش‌بینی شده بود، اما با وجود تخصیص تنها ۲۲ درصد اعتبارات استانی  بیش از یک میلیون و ۳۳۴ هزار اصله نهال در نهالستان‌های دولتی و ۲۰۰ هزار اصله نهال در نهالستان‌های خصوصی تولید شده است.

کاشت ۳۸۷ هزار اصله نهال در توسعه فضای سبز

وی همچنین از تحقق بیش از تعهد در حوزه توسعه فضای سبز خبر داد و گفت: تعهد استان در این بخش کاشت ۳۲۷ هزار اصله نهال بوده که تاکنون ۳۸۷ هزار اصله نهال کاشته شده است.

به گفته کرباسچی، این نهال‌ها در سطح ۸۰۸ هکتار و با استفاده از گونه‌های مناسب فضای سبز و با مشارکت مردم، دستگاه‌های دولتی و بخش غیردولتی کاشته شده‌اند.

مراقبت از جنگل‌های سنواتی با وجود محدودیت اعتبارات

سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی درباره مراقبت و نگهداری از جنگل‌های سنواتی نیز اظهار کرد: تعهد استان در این بخش ۸۰۰ هکتار بوده که عملیات مراقبت و نگهداری در سطح ۸۳۰ هکتار انجام شده است.

کرباسچی تأکید کرد: با وجود نبود اعتبار، اداره کل با استفاده از امکانات و ظرفیت‌های موجود، در سال ۱۴۰۴ سه مرحله آبیاری را در عرصه‌های جنگلی انجام داد و در سال جاری نیز یک مرحله آبیاری صورت گرفته است.

وی خاطرنشان کرد: استمرار اقدامات حفاظتی و مراقبتی در عرصه‌های جنگلی، به‌ویژه در شرایط خشکسالی و کمبود منابع آبی، از اولویت‌های اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان است و تلاش شده است حتی در شرایط محدودیت اعتباری، از ظرفیت‌های موجود برای حفظ و پایداری پوشش گیاهی استفاده شود.

توسعه زراعت چوب و اقدامات حوزه جنگل

کرباسچی با اشاره به اقدامات حوزه جنگل گفت: در زمینه توسعه زراعت چوب، تعهد استان ۱۲۵ هکتار بوده که ۱۲۲ هکتار آن انجام شده است. در ابلاغ اولیه، تعهد استان ۲۰۰ هکتار تعیین شده بود که در ابلاغیه بعدی به ۱۲۵ هکتار کاهش یافت و با وجود خشکسالی و محدودیت منابع آبی، این میزان در قالب زراعت چوب و بادشکن حاشیه مزارع با استفاده از گونه‌های سریع‌الرشد پذیرفته و اجرا شد.

وی افزود: در زمینه تولید و عرضه چوب‌آلات نیز تعهد استان ۷۵ هزار مترمکعب بوده که تاکنون ۵.۳ هزار مترمکعب محقق شده است.

سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، اجرای طرح زراعت چوب با استفاده از پساب در بیمارستان حضرت رسول(ص) شهرستان فردوس را از ابتکارات این حوزه عنوان کرد.

در خصوص واگذاری انرژی خورشیدی تاکنون ۴۰۶‌مورد بع مساحت ۲ هزار ۴۰۹ هکتار موافقت‌شده است

اجرای طرح‌های بیابان‌زدایی با وجود محدودیت اعتبارات

وی درباره عملکرد حوزه بیابان اظهار کرد: در مدیریت جنگل‌های دست‌کاشت، از مجموع ۲ هزار و ۵۴۶ هکتار سطح مصوب، عملیات در ۷۰۳ هکتار از منطقه علی‌آباد چاه‌آخور شهرستان سربیشه اجرا و مدیریت شده است.

کرباسچی افزود: در بخش نهال‌کاری، از مجموع ۴ هزار و ۷۸۸ هکتار برنامه عملیاتی، ۲۵۵ هکتار اجرا شده است. همچنین در بخش مدیریت روان‌آب‌های سطحی از طریق احداث هلالی‌های آبگیر، سهمیه مصوب استان ۵ هزار و ۵۴۰ هکتار بوده که ۹۳۰ هکتار از روان‌آب‌های سطحی مدیریت شده است.

وی خاطرنشان کرد: در بخش‌هایی که به دلیل عدم تخصیص اعتبار امکان اجرای فیزیکی وجود نداشته، مکانیابی و تهیه اسناد پیمان برای سطح تعهد به طور کامل انجام شده و پس از تخصیص، اقدامات اجرایی در دستور کار قرار گرفته است.

سرپرست اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ادامه داد: در اجرای سیستم چرای کنترل‌شده و اعمال قرق، ۲۱ هزار و ۶۹۹ هکتار مصوب شده بود که کل تعهد محقق شده است. همچنین در بخش مراقبت و آبیاری عرصه‌ها، از ۴ هزار و ۷۸۸ هکتار پیش‌بینی‌شده، ۷۴۸ هکتار اجرایی شده است.

وی گفت: اجرای طرح‌های مشارکتی در مناطق بیابانی نیز در سطح ۱۱۳ هکتار از ۲ هزار و ۸۶۲ هکتار به انجام رسیده است.

کرباسچی درباره بادشکن‌ها نیز اظهار کرد: تعهد استان در زمینه بادشکن زنده اطراف مزارع ۳ هزار و ۱۶۶ کیلومتر و بادشکن غیرزنده ۲ هزار و ۶۰۰ کیلومتر بوده است. در بخش تله رسوب‌گیر نیز از ۲ هزار کیلومتر تعهد، ۵۷ کیلومتر اجرا شده است.

انتهای پیام/