معرفی جاذبه های قلعه تاریخی بیرجند + عکس

شهر بیرجند در جایگاه مرکز استان خراسان جنوبی، آثار باستانی ارزشمندی را در دل خود جای داده است. در تاریخ این شهر، دوره سلسله صفویه را نقطه عطف و رشد این شهر می‌دانند، که شکوفایی و گسترش زیادی را برای آن در‌بر‌داشت.

به گزارش ” پیام خاوران “ بنا‌های تاریخی بسیار از این دوران تاریخ در شهر بیرجند به جای مانده است، که از شاخص‌ترین آن‌ها می‌توان به قلعه تاریخی بیرجند و عمارت و باغ اکبریه اشاره کرد.

در این نوشتار قصد داریم تا شما را با قلعه بیرجند که یکی از دیدنی‌های بیرجند و جلوه‌ای از شکوه معماری دوران صفوی در این منطقه است، بیشتر آشنا کنیم.

 

معرفی قلعه بیرجند

قلعه بیرجند عناوین دیگری را نیز به خود اختصاص داده است، که می‌توان به «قلعه ته ده»، «قلعه پایین شهر» و همچنین «دژ بیرجند» اشاره کرد. این قلعه تاریخی در دل شهر بیرجند و بر فراز یک تپه در شمال غرب شهر بیرجند طراحی و ساخته شده است.

از بالای برج‌های این قلعه می‌توانید قسمت‌های مختلف شهر بیرجند، بافت‌های قدیمی و جدید آن را به خوبی مشاهده کنید، کافی است به سمت میدان امام حسین بروید. مسیری که از شمال این میدان به سمت بالای تپه می‌رود را دنبال کنید تا قلعه بیرجند با برج و بارویش در برابر دیدگان شما خودنمایی کند.

 

تاریخچه قلعه بیرجند

قلعه تاریخی بیرجند در دوران سلسله صفویه تاسیس شده است. در بعضی از منابع در مورد این قلعه این‌گونه نوشته شده که این قعه تاریخی از شاه راه‌ها و هسته‌های مرکزی شهر بیرجند بوده است.

در زمان‌های دور و سال‌های گذشته در شهر تاریخی بیرجند، ارگ و بنا‌های بزرگ وجود داشته که در سده چهاردهم خورشیدی آثاری از آن‌ها باقی مانده است. هدف از ساخت قلعه بیرجند استفاده‌های نظامی و دفاعی بوده است، به نحوی که مردم شهر بیرجند را از دوران صفویه تا اواخر سلسله قاجار، از تهاجم دشمنان خارجی به ویژه ترکمن‌ها و ازبک‌ها محافظت می‌کرده است.

بیشتر بخوانید   منطقه ویژه اقتصادی خراسان جنوبی قطب صادرات شرق کشور می‌شود

ساکنین این قلعه در گذشته نگهبانانی بودند که وظایفی همچون تامین امنیت و رساندن اخبار را بر عهده داشتند. باتوجه به آنکه قلعه تاریخی بیرجند در بخش و بافت کهن شهر احداث شده است، از بلندای این قلعه می‌توانید گوشه‌هایی از بافت قدیمی شهر بیرجند را نیز در اطراف قلعه تماشا کنید.

به منظور حفظ نمای کلی و استفاده دوچندان از قلعه بیرجند، به طور کامل در دوران سلسله قاجار به طور کامل بازسازی شده است. همچنین در سال ۱۳۷۸ نیز یک بار شهرداری بیرجند تصمیم گرفت که ساختمان این بنای تاریخی را مورد مرمت و بازسازی دوباره قرار دهد.

در حال حاضر این قلعه از سالم‌ترین بنا‌های تاریخی و مکان‌های دیدنی استان خراسان جنوبی به شمار می‌آید و خوشبختانه قلعه بیرجند امروزه نسبت به خیلی از آثار باستانی کشور، شرایط و وضعیت بهتری دارد، به‌طوری که وقتی که وارد آن شوید، از زیبایی و شکوه آن نهایت لذت را خواهید برد.

 

مشخصات بنای قلعه بیرجند

مساحت و وسعت قلعه تاریخی بیرجند در حدود ۳۰۰۰ متر مربع است. در ساخت بنای این قلعه تاریخی از مصالح ساختمانی نظیر خشت، گل و چینه استفاده شده است. این قلعه دارای دو در ورودی است که یکی از آن‌ها در ضلع شمالی و در دیگر در ضلع غربی واقع شده است.

در اطراف قلعه و چهار گوشه آن برج‌هایی را تعبیه کرده اند، که به شکل استوانه‌ای ساخته شده‌اند. تمام برج‌های موجود به شکل دو طبقه ساخته شده اند.

البته لازم است بدانید که در ابتدا تعداد کل برج‌های قلعه ۷ عدد بوده که یکی از این تعداد به مرور زمان تخریب شده و در حال حاضر ۶ برج باقی مانده که در بازدید از قلعه می‌توانید آن‌ها تماشا کنید. در داخل هر کدام از این برج‌ها نیز روزنه‌هایی به چشم می‌خورند که به منظور دیدبانی و تیراندازی در مواقع نیاز تعبیه شده بودند.

بیشتر بخوانید   نقشه توسعه استان خراسان جنوبی برای سنوات آتی ترسیم می شود

 

معرفی جاذبه‌های قلعه تاریخی بیرجند

دیوار‌های قلعه تاریخی بیرجند طراحی خاص و منحصر به فردی دارند، دیوار‌های قلعه ضخامت بسیار با طراحی برآمده دارند، که این امکان انجام دیده بانی بر فراز بارو‌ها را برای نگهبانان بهتر فراهم می‌کردند. در نگاه کلی به ساختمان قلعه بیرجند باید بیان کرد، پلان این قلعه به صورت یک چهار ضلعی با چهار برج در چهار گوشه آن به اضافه دو برج در دو ضلع شرقی و غربی است.

همچنین انبار‌هایی در قلعه بیرجند ساخته شده اند، تا در آن‌ها آب و آذوقه ذخیره شود، که در هنگام اضطرار مانند جنگ‌های طولانی مدت مورد استفاده قرار گیرند.

نکته جالب در خصوص این قلعه این است، که راهرو‌هایی زیر زمینی در زیر بنا ساخته شده اند، که این قلعه را به تعدادی از بنا‌های مهم شهر بیرجند مثل ارگ کلاه فرنگی، ارگ بهارستان، قنات قصبه و خانه افراد مهمی که به حکومت آن زمان مرتبط بودند، نیز وصل می‌کرده است.

به طور مثال در زمانی که دشمن به شهر بیرجند و قلعه آن حمله می‌کرد، افراد مهم حکومتی می‌توانستند همراه با خانواده‌هایشان از طریق این مسیر‌های زیرزمینی به قلعه بیرجند بروند و در آن پناه بگیرند و از آفت دشمن در امان بمانند.

منبع : رویداد ۲۴

انتهای پیام/

دانلود فایل PDF || چاپ خبر

ارسال نظر

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*

پربازدید ترین خبرها